Iran, Turkmenistan, Oezbekistan,Tadzjikistan & Kirgizstan

– uitgebreide reisbeschrijving

Het begon met een verzoek van een groep klanten. Zij wilden graag samen met reisbegeleider Noyan Sahami een bijzondere reis maken. Sommigen van hen wilden nog een stuk van Iran zien waar ze nog niet geweest waren, en anderen wilden graag dwars door Tadzjikistan reizen, over de Pamir Highway, en door de Wakhan Corridor. Beide groepen wilden graag ook de hoogtepunten van Centraal-Azië zien in Turkmenistan en Oezbekistan, gezamenlijk. Uit deze reiswens is een bijzondere reis naar voren gekomen, die we dit jaar voor de tweede keer kunnen aanbieden. De route is in stukken gehakt, zodat je op verschillende punten kunt instappen. Het mooie van deze reis is dus dat je zelf bepaalt welk deel je wilt doen. Naar aanleiding van onze ervaringen in 2009 hebben we de route hier en daar aangepast, en met een week verlengd opdat het tempo niet te hoog zal liggen.

Om het bijzondere karakter van de reis te benadrukken, organiseren we vooraf bovendien een tweetal cursusdagen over de geschiedenis en cultuur van dit gebied, die gegeven zullen worden door Irankenner Noyan Sahami. Tijdens de cursusdagen zal er ook ingegaan worden op praktische aspecten van de reis. Het tweede deel van de reis zal worden begeleid door een zeer ervaren Centraal-Azië reisbegeleider.

Inmiddels hebben we al de nodige ervaring met het organiseren van reizen door een primitief land als Tadzjikistan. Een prachtig land, maar primitief. Je reist hier langs de zogenaamde Wakhancorridor en dwars door het indrukwekkende Pamirgebergte. Let wel: dit is écht avontuur. Niet zo heel veel reizigers gingen je voor. De wegen zijn niet altijd even goed, en accommodaties zijn er in grote delen van het land eigenlijk niet. Je logeert dan ook meestal bij mensen thuis, met minimale sanitaire voorzieningen. Dat is ook één van de redenen waarom het zo bijzonder zal zijn: je komt veel in contact met de lokale bevolking, en zult zien dat de gastvrijheid enorm is. Daar mag dus best wat avontuur tegenover staan. Met recht een pioniersreis!

Reisprogramma

Dag 1    Amsterdam - Teheran

Dag 2    Teheran - Ahwaz

Dag 3    Ahwaz, excursie Susa en Choqanzabil

Dag 4    Ahwaz - Izeh

Dag 5    Izeh - Isfahan

Dag 6    Isfahan

Dag 7    Isfahan

Dag 8    Isfahan - Mashad

Dag 9    Mashad

Dag 10  Mashad – Sarakhs grens - Merv (Turkmenistan)

Dag 11  Merv - Ashgabat

Dag 12  Ashgabat, zondagsmarkt, excursie Nissa

Dag 13  Ashgabat – vlucht Dashoguz – Konye Urgench – Khiva (Oezbekistan)

Dag 14  Khiva

Dag 15  Khiva – Buchara

Dag 16  Buchara

Dag 17  Buchara, excursie Naqshibandi Mausoleum

Dag 18  Buchara – Shahrisabz – Samarkand

Dag 19  Samarkand

Dag 20  Samarkand – Panjikent (Tadzjikistan)

Dag 21  Panjikent – Dushanbe

Dag 22  Dushanbe, excursie Hissar fort

Dag 23  Dushanbe – Khulab

Dag 24  Khulab - Kalaikhum

Dag 25  Kalaikhum – Khorog

Dag 26  Khorog – Ishkashim

Dag 27  Ishkashim – Yamg

Dag 28  Yamg – Wakhan-vallei – Langar

Dag 29  Langar – Bulunkul

Dag 30  Bulunkul, wandeldag

Dag 31  Bulunkul – Murghab

Dag 32  Murghab, wandeldag

Dag 33  Murghab – Gumbesdu Kol

Dag 34  Gumbesdu Kol - Karakol

Dag 35  Karakol - Sary Tash (Kirgizstan)

Dag 36  Sary Tash – Osh

Dag 37  Osh – Arslanbob

Dag 38  Arslanbob, wandeldag

Dag 39  Arslanbob – Chichkan

Dag 40  Chichkan – Bishkek

Dag 41  Bishkek, excursie Ala Archa

Dag 42  Bishkek – Amsterdam

Reissom  Iran, Turkmenistan, Oezbekistan,Tadzjikistan & Kirgizstan 42 dagen: € 5.345

 

Vertrekdatum: 9 juni 2010

 

Het aantal deelnemers is minimaal 6 en maximaal 16

Reiscode CAT100609 - 42 dg

Inbegrepen bij de reissom:

-internationale vluchten

-luchthavenbelastingen, inclusief veiligheids- en brandstoftoeslagen

-alle vervoer per (mini)bus, dag 20 - 34 (Tadzjikistan) per Russische jeeps

-binnenlandse vluchten op dag 2, 8 en 13

-alle overnachtingen in hotels, guesthouses en homestays inclusief ontbijt

-alle maaltijden in Tadzjikistan, diners in Osh en Arslanbob in Kirgizstan

-begeleidende lokale gids in Turkmenistan, Tadzjikistan en Kirgizstan

-excursies genoemd in het reisprogramma, maar exclusief entreegelden

-alle benodigde permits en uitnodigingsbrieven

-cursusprogramma voorafgaand aan de reis

-Nederlandse reisbegeleiding

Niet inbegrepen bij de reissom:

-eenpersoonskamertoeslag (€ 750, waar mogelijk)

-alle visa (verplicht via Battuta Reizen te regelen)

-alle overige maaltijden

-persoonlijke uitgaven

-entreegelden

-fooien

-eventuele reis- en/of annuleringsverzekering

Dag tot dag programma

 

Dag 1 Amsterdam – Teheran

Vertrek uit Amsterdam, om ’s avonds laat (lokale tijd) aan te komen in Teheran, de hoofdstad van Iran.

Dag 2 Teheran, stadtour – vlucht naar Ahwaz

Teheran is een merkwaardige stad. Een stad eigenlijk zonder echt centrum. Of het zou de grote bazaar moeten zijn, waar oude families, vooral tapijthandelaren, krampachtig proberen oude machtsstructuren in stand te houden. Onder welk bewind dan ook zijn de bazari’s van Teheran altijd een machtsfactor van belang gebleven.

 

Maar echt mooi is de bazaar niet, vooral heel druk en rommelig. Voor de liefhebbers daarvan is er dus genoeg te zien. Maar heel veel Teherani’s komen hier zelden of nooit. Ten zuiden van de bazaar, afdalend richting de laaggelegen gebieden, die bijna overgaan in de woestijn, wonen de echte armen van de stad. Ten noorden van de Bazaar, tegen de groene berghellingen aan gevleid, wonen de rijken van de stad. Zij houden er een volledig andere levensstijl op na. Op straat zie je nog wel hoofddoeken, maar achter de gesloten deuren en de muren om de tuinen van de villa’s speelt zich een heel ander leven af, waar je helaas zelden een blik op kunt werpen. Maar breng een bezoek aan de trendy barretjes of restaurants in dit gebied, en je zult zien het leven in Iran ook aangenaam kan zijn. Als je maar geld hebt.

 

Om niet te veel tijd te verspelen, kan je deelnemen aan een excursie. Op die manier kan je een bezoek brengen aan een van de voormalige paleizen van de in 1979 verdreven Sjah Reza Pahlavi en zijn bijna even beroemde vrouw Farah Diba. Deze vind je uiteraard in het noorden van de stad. De paleizen liggen in een uitgestrekt park, en de diverse gebouwen bevatten nu diverse musea. Het meest bijzonder is het Witte Paleis, de vroegere zomerresidentie van de Sjah. Even verderop ligt een ander paleis, het Niyavaran Paleis. Hier breng je een bezoek aan het Sahebqerameh, het werkpaleis van de Sjah. Prachtige vertrekken, met veel mooie schilderijen, en eigenaardigheden als een tandartspraktijk, een Engelse pub en een gouden telefoon. In de wachtkamer foto’s van bijzondere bezoekers: Mao Zedong, Hitler, Queen Elizabeth II, Richard Nixon en Kemal Atatürk, voorwaar een bijzonder gezelschap.

Als de tijd het toestaat kan je eventueel ook een bezoek brengen aan het Nationale museum, met kunstschatten uit de lange geschiedenis van Perzië en Iran. Ook het Reza Abbasi Museum is de moeite van een bezoek waard, net als het Keramik Museum.

In de namiddag vlieg je naar Ahwaz, de centrale stad in het olierijke westen van Iran. Een moderne stad, die zwaar te lijden heeft gehad onder de Golfoorlog, let wel, die van 1980 -1988, tussen Irak en Iran. De stad werd toen onophoudelijk gebomdardeerd. De huidige stad dateert dus van ná die tijd, en biedt een goede uitvals basis voor het bezoek aan Shushtar en Choqazanbil.

Dag 3 Ahwaz, excursie Shush en Choqazanbil – vlucht naar Isfahan

Vandaag staat een bijzonder bezoek op het programma aan oudheden, waar zelden westerse toeristen naar komen kijken. We beginnen met het bezoek aan Shush. Shush, het oude Susa heeft een geschiedenis zo lang als het menselijk geheugen. Er zijn restanten van nederzettingen gevonden, die tot ver in het vierde milennium voor Chr. te dateren zijn. Bloeiperiodes waren er ten tijde van de Elamieten, en de Assyriers, maar de hoogtijdagen waren toch vooral in de tijd der Achemieden rond de 7de eeuw voor onze jaartelling.

Er is een uitgestrekte archeologische site, waar je wel het nodige voorstellingsvermogen bij nodig hebt, maar een gids zal veel kunnen verhelderen. Het meeste aandacht zal echter het Aramga-e Danyal trekken, het mausoleum van Daniël. Dit is een zeer actief heiligdom, dat door veel moslims bezocht wordt. Zoals wel vaker in Iran zie je hier in de buurt ook fraaie staaltjes propaganda van de Iraanse Revolutie.

Via het museum van Haft Tappeh rijd je vervolgens naar Choqazanbil, de voornaamste site van het Elamitisch tijdperk, de 14de eeuw voor Chr. Haft Tappeh zelf is een fraaie oase, waarin, naar men denkt, de restanten van zeven ziggurats liggen, waar echter weinig van over is. Het museum is echter zeker de moeite waard. Echt bijzonder is natuurlijk de ziggurat van Choqazanbil. Gebouwd door koning Untash Gal, leek hij vanaf de zevende eeuw voor Chr. van de aardbodem verdwenen, tot hij in 1935 door exploranten van BP teruggevonden werd.

De ziggurat was een tempelgebouw gewijd aan de god Inshushinak. Het grondoppervlak bedraagt 105 bij 105 meter. Hij staat er nog bij als nieuw, met dank aan de stevige bakstenen waarvan hij gebouwd is. Daarin kan je nog inscripties in cuneiform zien, spijkerschrift. Ook kan je een voetafdruk zien dat een Elamitisch kind ooit in de klei heeft achtergelaten. De ziggurat wordt verder omgeven door een reeks al dan niet koninklijke tombes.

Dag 4 Ahwaz - Izeh

Voor mensen die van reizen houden zijn dit mooie dagen: twee dagen lang rijd je door onontgonnen terrein, door prachtige landschappen. Uiteraard maak je hier en daar korte stops om van de uitzichten te genieten, en dorpjes en het leven onderweg te bekijken. Dit is echt het onbekende Iran. Om die reden zijn er eigenlijk geen goede plaatsen om te overnachten, en zal je 's avonds dus neerstrijken in een zeer eenvoudig hotelletje in Izeh.

Dag 5 Izeh - Isfahan

Meer fantastische berglandschappen, hier en daar bevolkt door nomaden en slechts af en toe onderbroken door een klein dorpje. Naarmate de stad dichterbij komt wordt het verkeer drukker, en bereid je je voor op het binnenrijden van Isfahan. Op het eerste gezicht een gewone grote stad, met industrieen en universiteiten. Maar als je de oude stad gaat verkennen voel je direct de magie. Deze avond waarschijnlijk loop je temidden van de Iraanse jeugd te flaneren op de Si-o-si-Pol-brug, de brug met de 33 bogen.

Dag 6 en 7 Isfahan

Begin 16de eeuw verscheen Isfahan eigenlijk op het toneel. Het was de nieuwe dynastie der Safavieden. De eerste Safavidische koningen verdreven de Mongolen uit Perzië, en Shah Abbas I, ook wel Shah Abbas de Grote genoemd, die in 1587 aan de macht kwam, verdreef de Ottomaanse Turken. Hij was het ook die Isfahan tot zijn glorieuze hoofdstad maakte. Deze glorieperiode duurde misschien nog geen eeuw, maar de architectuur, kunsten en tapijten uit die periode werden nooit meer geëvenaard.

De stad getuigt daar nog steeds van. Imposant is het Imam Plein, waaraan het paleis van Shah Abbas ligt, het Ali Qapu paleis, dat nu als museum is te bezoeken. Recht daar tegenover, aan de andere lange zijde van het plein ligt de zogenaamde vrouwenmoskee. Enigszins verscholen, blijkt zij van binnen met prachtig geel en blauw tegelwerk versiert te zijn. Het verhaal gaat dat er onder het plein door een gang was, waardoor de vrouwen van het paleis naar deze moskee konden gaan, zonder door vreemden gezien te worden. Deze Sheikh Lotfollah moskee, zoals hij heet, heeft in tegenstelling tot de meeste Iraanse moskeeën noch een binnenplaats, noch een minaret. Sober gebouwd, maar prachtig uitgevoerd. Bijzonder is ook de lichtinval door nauwkeurig geplaatste lichtschachten. Zij zorgen dat de mozaïeken telkens weer onverwacht prachtig uitgelicht worden.

Het hele plein is omringd door arcaden, waaronder in de schaduw vele winkeltjes, tapijthandels, kruideniers en kapperszaken schuil gaan. Het plein zelf is schaars beplant en heeft diverse vijvers met fonteinen.

Aan de zuidzijde van het plein ligt het mooiste monument van Isfahan, de indrukwekkende Imam Moskee. Via een rijk met mozaïeken gedecoreerde entree, die 45 graden gedraaid ligt ten opzichte van het plein, kom je op een klassieke binnenplaats, omringd door vier zogenaamde iwans, ondiepe met een boog bekroonde nissen. Alles overdekt met fraai blauw tegelwerk. Als je omhoog kijkt zie je de imposante turkooisblauwe koepel van de moskee. Van binnen heeft deze koepel een goudkleurig rozenpatroon tegen een donkerblauwe ondergrond.

Een laatste moskee die we willen noemen is de vrijdagmoskee, de Jami Moskee. Absoluut fascinerend is deze grootste moskee van het land. Ooit was hier waarschijnlijk al een Zoroastrische tempel, maar het waren de Selçuken, Turken dus, die hier voor het eerst een grote moskee bouwden in de 11de eeuw. Sinds die tijd is de moskee in iedere periode uitgebreid, gerestaureerd, vernieuwd etc. Resultaat is nu een boeiende tocht door de geschiedenis van de Iraans moskeearchitectuurgeschiedenis. Hier moet je echt de tijd voor nemen, om het op je in te laten werken.

Isfahan heeft niet alleen moskeeën, maar is een levendige stad die volop bij de tijd is. Ga ´s avonds maar eens wandelen over één van de monumentale bruggen over de ondiepe Zayandaneh-rivier. Hier zie je jongelui flaneren op zijn Iraans: het flirten gaat zeer subtiel, maar het gebeurt niettemin. De theehuizen in de bruggen zijn ook al een bezienswaardigheid met hun barokke inrichting vol met snuisterijen.

Verder kan je in Isfahan volop op souvenirjacht, in de grote bazaar, de Bazar-e Bozorgh, die zijn hoofdingang heeft aan de noordzijde van het Imamplein. Modernere winkels vind je hoofdzakelijk langs de Chahar Bagh Abbasi straat. Daar vlakbij vind je ook het Abbasi Hotel, vol ouderwetse grandeur, met een prachtige rustige binnentuin, waar je prima terecht kunt voor een kopje thee. Achter het Abbasi Hotel liggen de parken waar Chahar Bagh Abbasi straat naar genoemd is. Hierin ligt nog één monument dat je echt niet mag missen: het Chehel Sotun Paleis. Van oorsprong een 16deeeuws paleis, is wat je nu ziet de gebouwd in 1706. De fresco’s die de wanden bedekken, zijn prachtig, en beelden alle grote triomfen af van de Perzische Sjahs tot dan toe. Fascinerende taferelen, boordevol details, waar je uren op zou kunnen studeren.

Tot slot, als je de tijd ervoor hebt, ga dan ook nog even naar de Armeense wijk. Je vind hier niet alleen een heel bijzondere kleurrijke kathedraal, maar vooral ook een zeer interessant museum gewijd aan de Armeense geschiedenis.

Dit alles betekent dat je de twee dagen die we voor Isfahan hebben uitgetrokken ondergedompeld zult worden in schoonheid. Een stad om nooit te vergeten.

Dag 8 Isfahan – vlucht Mashad

Vandaag breng je nog zoveel mogelijk tijd door in de stad, om vervolgens naar Mashad te vliegen, mogelijk met een overstap in Teheran, waar je rondreis door Centraal-Azië zal aanvangen.

Dag 9 Mashad

Mashad betekent zoveel als stad van de martelaren. De stad is ontstaan rondom het mausoleum van Imam Reza, een nazaat van de profeet Mohammed, die in het jaar 817 stierf. Hij is de centrale Imam in het geloof van de Shi’ieten, die geloven dat de leiders van het geloof altijd de nazaten van de profeet zouden moeten zijn, in tegenstelling tot wat Soennieten geloven. Jaarlijks komen er meer dan

twaalf miljoen pelgrims naar het enorme complex van moskeeën, mausolea en musea, het Astan-e Qods-e Razavi. Als niet-moslim ben je overigens maar beperkt welkom in dit complex. Normaal gesproken kan je op het terrein rondlopen, en bijvoorbeeld de musea en de gigantische Islamitische boekhandel bezoeken, maar ben je niet welkom in de moskeeën, laat staan bij de schrijn van Imam Reza. Een enkele keer kan je echter geluk hebben dat je wordt uitgenodigd om toch een blik naar binnen te werpen, maar evengoed kan je het treffen dat je helemaal van het terrein wordt geweerd. Normaal gesproken kan je overigens in Iran alle moskeeën bezoeken, mits je kuis gekleed bent, maar dat moet natuurlijk toch al.

Als er belangstelling voor is kan er ook nog een uitstapje naar het dorpje Tus worden gemaakt, waar je het mausoleum vindt van één van ’s lands meest geliefde dichters: Ferdosi. Aansluitend kan je dan neerstrijken in het pittoreske bergdorpje Torqabeh, waar het altijd vijf graden koeler is dan in Mashad, en waar dan ook veel Mashadi’s heen gaan om ’s avonds in één van de vele restaurantjes te eten.

Dag 10 Mashad - Merv (Turkmenistan)

Vandaag begint het tweede deel van de reis , want je gaat de grens oversteken naar Centraal-Azië. Je zult merken dat er wel degelijk verschillen zijn. Om te beginnen de taal: het Turkmeens is een Turkse taal. Bovendien krijgt de reis nu ook een ander karakter, omdat je in het strenge Turkmenistan bent. Vrij reizen is hier veel minder mogelijk dan in Iran, en dus gaat er ook een officiële gids met de groep mee. Niettemin kan je in Ashgabat redelijk je eigen gang gaan. Het is een wonderlijke stad. Breed opgezet door de vroegere president Turkmanbashi, vader aller Turkmenen, die twee jaar geleden is overleden. Zijn gouden beeld op een tientallen meters hoge sokkel, die meedraait met de zon, is niet te missen. Net als het rozegroene monument van zijn meesterwerk Rukhmana, waarin hij zijn leven heeft beschreven, en de weg voor het Turkmeense volk uittekende. Verder is de stad dus weids, met brede boulevards, en immense witte marmeren gebouwen en paleizen. Een en ander heeft een flinke duit gekost, maar Turkmenistan heeft bijna ´s werelds grootste gasvoorraden, en dus de afgelopen decennia goed geld verdiend.

Vandaag reis je echter eerst naar Mary, een stad midden in de wijdse woestijn, nabij de plek waar in vroeger tijden het legendarische Merv lag. Je rijdt ook de deelnemers tegemoet die heir ook vandaag aankomen uit Ashgabat. In de middag breng je een bezoek aan het aan Merv gewijde museum.

Dag 11 Merv - Ashgabat

De ochtend staat in het teken van de uitgestrekte opgravingen van het oude Merv zelf. In de middag keer je terug naar Ashgabat.

Dag 12 Ashgabat, zondagsmarkt & excursie Nissa

Iets van het oude Turkmeense leven kan je het best terugvinden op de grote zondagsmarkt, de Tolkuchka Bazaar, de grootste van heel Centraal-Azië. Hier kom je allerlei Turkmenen tegen, niet alleen uit de stad, maar ook van het platteland. Er wordt letterlijk alles verkocht. Er zijn uitgebreide voedselmarkten, vol met lokale waren, vers van het land, er is een grote kamelenmarkt, er is een grote tapijtenmarkt, vol met prachtige dieprode tapijten, en een markt natuurlijk met veel traditionele kledij. Al met al een heel kleurrijk geheel, en een van de hoogtepunten van de reis.

Vandaag staat er verder een uitgebreide excursie op het programma in de omgeving van Ashgabat. De excursie brengt je onder andere naar Nissa, de in de 3de eeuw voor Chr. gestichte hoofdstad van de Partiërs, waar je onder andere de restanten van de stadswallen en de Zoroastrische vuurtempel kunt zien. Verder breng je een bezoek aan een paardenfarm, paarden zijn immers de trots van de Turkmenen. Tot slot bezoek je het dorpje Goek Tepe, waar de Turkmenen eens een belangrijke slag met de Russen uitvochten. Nu vind je hier de Saparmurat Hajji moskee, een futuristisch bouwwerk gewijd aan de pelgrimstocht van wijlen Turkmanbashi. Diens geboortedorp Gypjak wordt gesierd door de grootste moskee in de regio, de Turkmanbashi Ruhy moskee. In strijd met ieder islamitisch gebruik worden de minaretten gesierd met citaten uit diens Ruhmana, in plaats van verzen uit de koran.

Dag 13 Ashgabat - Dashoguz - Konye Urgench - Khiva (Oezbekistan)

Het noorden van Turkmenistan vormt eigenlijk een eenheid met het over de grens gelegen Khiva: het geheel was ooit de oase van Khorezm, één van de belangrijkste doorgangsgebieden van de zijderoute, en lange tijd een aparte staat. Ook nu nog is een behoorlijk deel van de bevolking Oezbeeks. Het is een van de armere delen van Turkmenistan, dat bovendien erg te leiden heeft van allerlei vervuilings- en waterhuishoudingsproblemen, die samenhangen met de problemen van het Aral Meer.

Heel vroeg vlieg je al naar Dashoguz. In de ochtenduren breng je dan een bezoek aan Konye-Urgench, eens een legendarische stad dus, maar nu in de vergetelheid geraakt. In het huidige Konye-Urgench vind je nog maar een paar resten die aan de oude glorie herinneren. De belangrijkste daarvan is het heilige Nejameddin Kubra Mausoleum. Nejameddin Kubra was een moslimgeleerde en dichter, in de hoogtijdagen van Khorezm, in de vroege 12de eeuw. Hij was bovendien de stichter Kubra Sufi-orde. Zijn mausoleum is intact, en fungeert nog steeds als heiligdom voor de volgers van deze Sufi-orde.

In de buurt van dit mausoleum vind je nog een paar kleinere en minder belangrijke moskeeën en mausolea.

Rond het middaguur wordt het tijd de grens over te gaan steken, en kennis te maken met Oezbekistan, in het monumentale Khiva, dat je afwerend verwelkomt met zijn enorme zware lemen ommuring. In Khiva logeer je echter in een vriendelijk guesthouse binnen die ommuring.

Dag 14 Khiva

Waar van het oude Konya Urgench bijna geheel verdwenen is, is Khiva juist in volle oude luister herstelt. Dat is gebeurd in de tijd van de Sovjetunie, met als gevolg dat ervoor gekozen werd om de lokale bevolking uit de oude stad te verdrijven, en alles spik en span te restaureren. Met als gevolg een openluchtmuseum. Maar wel een fraai museum, want het ene monument is nog mooier dan het andere. Neem de Kalta Minor Minaret, een onafgemaakte minaret, met prachtig blauwgekleurd tegelwerk. Even verderop vind je de Juma moskee, met zijn woud van oude houten pilaren. Het complex van Alloquli, bestaande een koranschool, een bazaar en carvanserai, hoort tot de levendiger delen van de oude stad. Zeker de bazaar, die doorloopt tot in de nieuwe stad, en waar weer volop handel wordt gedreven.

Dit alles kan je prima zelf verkennen. ’s Avonds kan je waarschijnlijk genieten van een traditionele Oezbeekse maaltijd in je eigen guesthouse.

Dag 15 Khiva - Buchara

Een reisdag door de woestijn weer vandaag. In het begin zie je nog even de Amu Darja rivier, maar daarna is het een paar uur lang allen maar zandvlaktes.

In de middag kom je dan aan in Buchara, waar je maar liefst drie nachten zult blijven. Echt een rustpunt in de reis. Ook hier logeer je in een guesthouse in de oude stad, zodat je makkelijk de stad zelf kunt verkennen. Om te beginnen kan je het best even neerstrijken op het Lyabi-Hauz plein, met zijn rustgevende vijver en tabla spelende oude mannen. Het decor wordt gevormd door de gevel van één van de monumentale koranscholen die Buchara rijk is.

Dag 16 Buchara

Buchara heeft veel te bieden, maar is niet eens zo heel groot. Het meeste is gemakkelijk te belopen. In tegenstelling tot Khiva wordt er nog volop in de stad geleefd.

Je zou kunnen beginnen met de boven alles uitrijzende Ark, de burcht van de stad, waar je ook het belangrijkste musea vindt. Aan de voet van de Ark in het groene Samani park vind je het oudste monument van de stad: het Ismail Samani mausoleum, dat dateert uit het jaar 905. Het is een fraai staaltje baksteenarchitectuur, dat door het zonlicht ieder moment van de dag anders uitgelicht wordt.

De 12deeeuwse Kalon Minaret was lange tijd het hoogste bouwwerk van Centraal-Azië. Het heeft nooit dramatische restauraties hoeven ondergaan, hetgeen maar aantoont hoe goed het gebouwd is. Er is een tien verdiepingen diepe structuur onder de grond om het gewicht van het gebouw te dragen, en er zijn lagen van riet in verwerkt zodat het aardbevingbestendig werd.

Dag 17 Buchara, excursie Naqshbandi mausoleum

De nabijgelegen Mir-i-Arab koranschool, gewijd aan een Jemenitische sheikh van de Naqshbandi Sufi-orde, is helaas niet voor publiek toegankelijk maar heeft wel een prachtige blauwe koepel, die schitterend oplicht in de avondzon.

Er zijn nog veel meer moskeeën en vooral koranscholen die een bezoekje waard zijn, je verblijft hier niet voor niets een dagje langer.  Vergeet ook niet even een kijkje te nemen bij de Chor Minar. Een klein maar fraai gebouwtje met vier minaretten, dat een beetje uit de route ligt. In Buchara heb je ook goede gelegenheid om eens een traditioneel badhuis te bezoeken.

Dag 18 Buchara - Shahrisabz - Samarkand

De geschiedenis van Oezbekistan, en van heel Centraal-Azië kan eigenlijk niet verteld worden zonder de geschiedenis van Timur Lenk. Timur Lenk, die in de tweede helft van de veertiende eeuw zijn rijk creëerde, claimde een nazaat te zijn van Djengiz Khan, die bijna twee eeuwen eerder het Euraziatische continent met geweld aan zijn voeten had gebracht. Vanuit zijn hoofdstad Samarkand onderwierp Timur Lenk grote delen van het hedendaagse Midden-Oosten, van Noord-India tot aan de grenzen van Egypte. Dit ging met veel geweld gepaard. Anders dan Djengiz Khan wordt Timur Lenk nog altijd vooral met dit geweld geïdentificeerd, en niet gezien als een groot staatsman. Dat neemt niet weg dat hij een groot rijk stichtte, dat een gigantische culturele opbloei beleefde. Timur Lenk was een groot bouwer, en hij haalde de bouwlieden voornamelijk uit Perzië. Dat zie je dan ook terug in veel van de monumenten in Oezbekistan, niet alleen die uit zijn tijd, maar ook daarna. Kenmerkend zijn de imposante hoge, en van kleurrijke mozaïeken voorziene iwans, die je terugvindt in zowel moskeeën als koranscholen, en de grote koepels die de moskeeën domineren. Het mozaïekwerk is daarbij essentieel, het is alom aanwezig. Blauw en turkoois zijn de dominerende kleuren. Soms zijn de motieven puur geometrisch, naar goed Islamatisch gebruik, dan weer juist heel figuratief, wat iets voortkomt uit de Perzische traditie.

Timur Lenk werd geboren in Sharisabz. Daar liet hij dan ook een gigantisch zomerpaleis, het Ak-Saray, bouwen, toen hij op het hoogtepunt van zijn macht was. Er staat nog maar een klein stukje van overeind, maar het geeft wel een impressie van hoe groots Timur Lenk´s werken waren. In Sharisabz staat ook een gigantisch standbeeld van Timur Lenk, zoals er her en der in het land meer standbeelden van hem verrijzen. President Karimov, de oude Sovjetpartijleider die bij de onafhankelijk van 1991 als president aanbleef, zag in hem het nieuwe nationale symbool, na het failliet van het communisme. In Shahrisabz vind je tot slot nog een Timur Lenk museum, en op een complex van mausolea een crypte die ooit voor hem bedoeld moest zijn, maar die nooit in gebruik is genomen. Timur Lenk, die in 1405 overleed, in Otrar, terwijl hij in voorbereiding was op een aanval op grote concurrent China, is uiteindelijk begraven in zijn eigen hoofdstad Samarkand, in het fraaie Gur Amir mausoleum.

In Samarkand sluiten vanavond de deelnemers aan, die er voor gekozen hebben hun reis in Tashkent te beginnen.

Dag 19 Samarkand

Khiva is een openlucht museum; Buchara een oude stad, die nog voor een groot deel zijn sfeer en vorm heeft bewaard; Samarkand heeft zich in Sovjettijden ontwikkeld tot een modernere stad. Veel van de oude structuur is verdwenen, en heeft voor typische Sovjetboulevards plaats moeten maken. Wat gelukkig wel heeft overleefd, zijn de vele imposante monumenten van de stad. Wat het meest imposant is valt moeilijk te zeggen.

Groots in zijn opzet en uitvoering is het Registan, een plein  dat geflankeerd wordt door een drietal monumentale koranscholen, overladen met fraaie mozaïeken. De oudste van de drie is nog gebouwd door Ulugbek, de zoon van Timur Lenk, rond 1420. De andere twee zijn 17deeeuws. Hier zou je bijna een hele dag al zoet kunnen zijn met het bestuderen van de fraaie mozaïeken, de fraaie koepels (binnen en buiten) en aangename binnenhoven. Het mooist zijn deze gebouwen als je ze ziet in het zachte strijklicht van de namiddag. Ze krijgen dan een gouden gloed.

In grootsheid worden deze bouwwerken slecht overtroffen door Bibi Khanum moskee. Deze werd nog gebouwd door Timur Lenk zelf, en genoemd naar zijn Chinese vrouw Bibi Khanum. Zij was het die de opdracht gaf deze moskee te bouwen voor haar man, toen die weer een tijd op reis was. Het was toen één van de grootste moskeeën ter wereld. In de loop der jaren raakte de moskee in verval, en stortte uiteindelijk in 1897 bij een aardbeving volledig in. Pas na Oezbekistan’s onafhankelijkheid is de restauratie grootsscheeps ter hand genomen. Dat de technieken van nu niet automatisch beter zijn dan de technieken van vroeger, blijkt wel uit het feit dat een deel van het nieuwe tegelwerk al weer aan het loslaten is. Niettemin blijft het een indrukwekkend bouwwerk.

Minder groots is de Shah-i Zinda, een complex van mausolea, maar wel heel sfeervol.  Hier zie je een staalkaart van allerlei mozaïeken zoals die in de loop der tijd zijn toegepast.

Om nog even op Timur Lenk terug te komen: het Gur Amir is zijn mausoleum ,dat in de buurt van het Registan ligt. Tot tien jaar geleden lag hier een complete volkswijk omheen, die echter in het kader van de herwaardering van de nieuwe Vader des Vaderlands heeft moeten wijken. Niettemin is het mausoleum prachtig, met zijn unieke geribbelde koepel, en zijn voor een groot deel in goud uitgevoerde reliëfs aan de binnenkant.

Dag 20 Samarkand – Panjikent (Tadzjikistan)

Vandaag gaat het meest avontuurlijke deel van de reis beginnen: Tadzjikistan. Bij de grens begint dat al met waarschijnlijk lange procedures. Na de grens wordt je opgewacht door de Tadzjiekse gids die het hele traject zal meereizen. Hier stap je ook voor het eerst in dat typische Centraal-Aziatische vervoermiddel: de Russische jeep.

Na negen dagen in Turkstalig gebied geweest te zijn, kom je nu weer in een Perzischtalig land. Als oude Sovjetrepubliek spreekt het merendeel van de bevolking nog steeds goed Russisch. Nadat Tadzjikistan door de ineenstorting van de Sovjetunie ineens op zichzelf werd teruggeworpen, zakte het in de jaren negentig weg in een rommelige situatie van stammenstrijd en burgeroorlog. De laatste jaren is de situatie echter tot rust gekomen, en zijn de geslagen wonden aan het helen. Dat maakt het dus mogelijk om door dit landschappelijk zeer fraaie land te reizen. De mooiste routes zijn die door de Wahkan-vallei en over de Pamir Highway. Lokale chauffeurs doen over de Pamir Highway van oost naar west twee lange dagen, maar wij trekken er in totaal 10 dagen voor uit, zodat je volop tijd hebt om stops te maken, te wandelen, en ook kennis te maken met de bevolking.

Het gaat zeker primitief worden: de wegen zijn slecht, en de auto’s waarmee we reizen ouderwets, maar daarom juist uitermate geschikt voor dit wegdek. Accommodaties zijn er in grote delen van het land niet, reden dat je veelal zult logeren in homestays, bij de mensen thuis dus. Dit zal zeker gaan bijdragen tot de bijzondere ervaring die Tadzjikistan sowieso al is. We hebben er voor gekozen om niet te kamperen, omdat dat de reis nóg een stuk duurder zou hebben gemaakt: in dit soort landen geldt immers hoe primitiever hoe duurder. Overigens moet er wel nadrukkelijk bij gemeld worden dat het hele traject door Tadzjikistan op full board basis is geregeld: gedurende dit stuk van de reis zal je nauwelijks geld uitgeven! Gezien het verblijf in homestays is het noodzakelijk om zélf een heel goede slaapzak mee te nemen.

Vandaag strijk je na de grens overgestoken te zijn, meteen neer in Pandjikent, een aangename stad aan de oevers van de rivier Zerafshan. De restanten van de oude stad, uit de vroege dagen van de zijderoute, toen het dé belangrijkste stad van Sogdië was, liggen iets buiten de stad. Bij de ruines vind je ook een museum gewijd aan het historische Panjikent. In het museum in de stad, het Rudaki Museum vind je reproducties van fresco’s, waarvan de originelen zijn afgevoerd naar St. Petersburg en Tashkent.

Hedendaags Panjikent is verder een aangename stad, met een levendige bazaar.

Dag 21 Panjikent – Dushanbe

De eerste kennismaking met Tadzjikistan vandaag is rijdend door het Fan-gebergte, waarna je zuidwaarts nog hoger gaat klimmen, om op 3372 meter hoogte via de Anzob-pas het Zerafshan-gebergte over te steken. Dit is meteen één van de spectaculaire routes. Tegen de avond kom je aan in ’s lands hoofdstad Dushanbe.

Anders dan andere Sovjethoofdsteden is Dushanbe nooit heel erg getroffen door sovjetstadsplanning. Het heeft grotendeels zijn 19deeeuwse karakter bewaard, met groen omzoomde straten en veel neoklassieke bouwwerken. De laatste jaren komt de stad tot bloei, mede geholpen door de grote aanwezigheid van allerlei internationale (hulp)organisaties. De meeste restaurantjes en cafés vind je langs de centrale Rudaki Boulevard, waar het ’s avonds het meest gezellig is.

Dag 22 Dushanbe

Vandaag staat een bezoek aan het Nationaal Museum op het programma. Hier krijg je een compleet overzicht van de geschiedenis, met daarin hoogtepunten als een ivoren portret van Alexander de Grote; fresco’s uit de 6de eeuw, gevonden in Panjikent; en de 5deeeuwse liggende Boeddha van Adjina Tepe. Deze 13 meter lange Boeddha is de grootset van Centraal-Azië, en nog niet zo heel lang geleden pas onthuld.

Je maakt ook een uitstapje naar Hissar, een 18deeeuws fort dertig kilometer buiten de stad. Hier streden de Basmachi’s, lokale vrijheidsstrijders, tot in 1924 tegen de oprukkende communisten, een feit dat tegenwoordig weer met enige trots mag worden herdacht. Het fort overleefde het uiteindelijke verlies niet, maar het museum in de nabijgelegen medersa vertelt het verhaal.

Dag 23 Dushanbe - Khulab

Onze ervaringen in 2010 hebben ons geleerd dat je wel in een dag van Dushanbe naar Kalaikhum kunt rijden, maar door de slechte staat van de wegen moet je een grote omweg maken. Vandaar dat we dit jaar een extra overnachting in Khulab inlassen, zodat je niet alleen aan het rijden bent, maar meer tijd hebt om van deze soms heel fraaie route te genieten, met name het laatste stuk naar Kalaikhum.

Dag 24 Khulab – Kalaikhum

Vanaf Dushanbe gaat de Pamir Highway oostwaarts. De meest rechtstreekse route is ook de meest gebruikte. Dat is ook de reden waarom het wegdek zo slecht is. We zullen het van lokaal advies laten afhangen of je via deze weg gaat reizen, of via de langere zuidelijke route. Hoe dan ook bevind je je nu nog in de aanloop van de Pamir Hoogvlakte, en zal je op zijn best aan het eind van de dag de hoge pieken als de Communisme Piek met 7495 meter de hoogste berg, aan de einder zien oprijzen.

Mocht je de zuidelijke route nemen, en daar ziet het normaal gesproken wel naar uit dan rijd je via Kurgon Tepe en Khulab, en uiteindelijk langs de Afghaanse grens langs schilderachtige dropjes als Yoged. Over de rivier heen kijk je uit op dorpjes in Afghanistan.

Overnachten doe je je in het stadje Kalaikhum. Voor het eerst slaap je hier in een echte homestay.

Dag 25 Kalaikhum – Khorog

Pamir betekent in het Perzisch zoiets als rollende hoogvlakte en het gebied wordt lokaal wel Bam-i-Dunya genoemd, het dak van de wereld. Die laatste naam doet het gebied wel eer aan, want de verlatenheid en weidsheid van de hoogvlaktes voelen zeker zo aan. Vandaag kom je aan in de regio Badakhshan, die meestal nog bekend is onder zijn oude naam Gorno-Badakhshan Autonome Oblast, oftewel GBAO. Voor deze regio is een speciale reisvergunning vereist, die we echter al op voorhand via de Tadzjiekse ambassade in Brussel hebben geregeld.

Badakhshan, waarvan Khorog de hoofdstad is, beslaat maar liefst 45% van het Tadzjieks grondgebied, maar er woont maar 3% van de bevolking. Om maar aan te geven hoe uitgestrekt en verlaten het is. Arm is het ook, want er is geen landbouwgrond, en het gebied is bijna geheel van hulp van buitenaf afhankelijk. De meeste van die hulp komt tegenwoordig via de Aga Khan Foundation, die hier zeer actief is. De lokale bevolking hangt grotendeels zijn vorm van islam aan (sjie’itisch Ismaëlisme) aan. In.vele huizen hangt dan ook het portret van de Aga Khan.

Autonome economische ontwikkeling kan misschien op gang komen als over een paar jaar een nieuwe verbindingsweg van Murghab naar Tashkorgan in China wordt geopend. Dan is er ook een link met de Karakorum Highway die Pakistan in voert.

Vandaag rijd je (uitgaande van de zuidelijke route gisteren) voor het eerst écht over de M41, ofwel de Pamir Highway. De afstand is niet zo groot, maar vanwege het slechte wegdek ben je toch een goede dag aan het rijden! Onderweg passer je het stadje Rushan, daar waar de Bartange rivier uitmondt in de Panj. Khorog ligt ook aan de Panj, en wordt omringd door hoge kale bergtoppen. Het stadje heeft zwaar gelegen onder de strubbelingen van de jaren ’90, maar komt er nu aardig bovenop, mede dankzij de hier in 2003 door de Aga Khan gestichte universiteit.

Dag 26 Khorog – Ishkashim

Je laat de Pamir Highway even voor wat ie is, en neemt volgt de weg langs de Panj, die hier de grens vormt met Afghanstan. We schroeven het reisritme de komende dagen iets omlaag, zodat je volop kans hebt om her en der te stoppen, en dorpjes te bekijken, en gewoon te genieten van het imposant berglandschap. Je volgt nu dezelfde route als Marco Polo in 1274. Of hij ook een stop maakte bij de warmwaterbronnen van Garam Chasma weten we niet, wel gedocumenteerd is zijn stop bij de robijnmijnen van Koh-i-Lal. Daarvandaan heb je een fraai uitzicht op Afghanistan.

Je overnacht in een homestay in het grensstadje Ishkashem.

Dag 27 Ishkashim – Yamg

Zaterdag is marktdag in de Panj-vallei. De drukste markten zijn die waar bruggen over de rivier liggen, die Afghanistan met Tadzjikistan verbinden, zoals hier in Ishkashem. Groot zijn de markten niet, maar het biedt je wel de kans Afghanen te begroeten!

Vijftien kilometer van Ishkashim torent het indrukwekkende Khakha fort boven de vallei uit. Het dateert uit de derde eeuw voor Chr., en is nog in gebruik. Om die reden kan je er natuurlijk niet in, en moet je ook uitkijken met foto’s maken: militair terrein! Vlakbij ligt ook een mausoleum, de Shah-i-Mardan Hazrati Ali, oftewel het graf van Ali, de kleinzoon van de profeet Mohammed. Een van de vele graven van hem, waar het echte graf ligt weet niemand.

Overigens rijd je nu langs de zogenaamde Wakhan-corridor: een smal stuk Afghanistan, hier maar 20 kilometer breed, dat Tadzjikistan scheidt van Pakistan. De hoge bergtoppen aan je rechterhand, aan de overkant van de rivier behoren dan ook tot de keten van de Hindu Kush: gelegen in Pakistan dus. De familie van de profeet staat in hoog aanzien hier: even verderop liggen de Bibi Fatima bronnen, genoemd naar de favoriete zus van Mohammed. Hier kan je even badderen, aan het eind van de dag.

In het Yamg, genoemd naar het Yamchun fort, zal je overnachten. Misschien kan je hier ook nog een bezoek brengen aan de tombe en het huis van Sufi-mysticus Mubarak Kadam Wakhani.

Dag 28 Yamg – Wakhan Vallei – Langar

Dat hier meer godsdiensten wortel hebben geschoten blijkt wel uit de Boeddhistische stupa’s die je in Vrang zult tegenkomen. Tot nog voerde de weg door de Panj-vallei. Bij Zong in de buurt stroomt de rivier Wakhan, waar de Wakhan-corridor naar genoemd is, uit in de Panj. Vanaf de spectaculair gelegen Abrashim Qala, een fort dat de zijderoute moest beschermen, heb je daar fraai zicht op. Je kunt hier ook goed wandelen. Daarbij kan je dan ook een bezoek brengen aan de Mazar-i Shoh Kambari Oftabi, het graf van de man die het Ismaëlisme naar de Wakhan-vallei bracht.

In Langar overnacht je in het Aga Khan homestay.

Dag 29 Langar – Bulunkul

Nog 77 kilometer rijd je nu langs de Wakhan-corridor.Die je bij Khargush gaat verlaten. De weg klimt naar een bergpas op 4344 meter hoogte. Even later kom je uit op de Pamir Highway, die je vooralsnog alleen maar kruit. Je gaat op zoek naar het merengebied met het Yashikul, Bulunkul en Sassiqkul. Dit is een fraai stuk Tadzjikistan, waar je ook uitstekend kunt wandelen. Hoe, en precies van waar naar waar is op voorhand niet helemaal duidelijk, maar onze meereizende lokale gids weet dit vast en zeker wel. De blauwe meren in de rollende kale hoogvlaktes onder weidse luchten bieden prachtige landschappen.

Dag 30 Bulunkul

Voor de verandering geen lange autorit dus vandaag, de bedoeling is dat je wandelend het gebied gaat verkennen.

Dag 31 Bulunkul – Murghab

Eigenlijk wordt dit pas de tweede dag dat je echt op de Pamir Highway rijdt. Je rijdt over hoogvlaktes met hier en daar een yurt en her en der yaks. ’s Ochtends maak je een korte stop bij het fraaie Sassiqkul, om je vervolgens in het ‘drukke’ verkeer te storten. Althans zo zal dat misschien voelen. Er rijd t heir in ieder geval meer verkeer dan in de Wakhan-corridor, omdat dit dus de doorgaande route is, met ook behoorlijk wat Chinees vrachtverkeer.

De vlakte rond Alichur is een van de vruchtbaarste van het gebied, vandaar dat je hier zeker yurts en yaks zult tegenkomen. Onderweg maak je verder stops bij de fraaie Chinese tombe bij Bash Gumbaz, en bij Chor Bulak. Het observatorium daar is gesloten, maar misschien kan je een kijkje nemen bij de Neolithische schilderingen van Shakhty, in de Kurteskey-vallei. Dat hangt wel af van hoeveel tijd je hebt.

Aan het eind van de dag kom je aan in Murghab, het wilde oosten van Tadzjikistan. Het stadje is half Kirgizisch en half Tadzjieks. Het omliggende land wodt voornamelijk door Kirigizische nomaden bewoond. In het oosten kan je bij goed weer de in China gelegen Muztag Ata zien, met zijn 7546 meter hoogte.

Dag 32 Murghab

Na de reisdag van gisteren doe je het vandaag even rustiger aan. Hoewel: het stadje is wel heel relaxed, dus misschien ga je er leiver op uit om elders te gaan wandelen. Er is een mooie vallei vlak in de buurt: de Madiyan-vallei, waar je prachtig kunt wandelen

Dag 33 Murghab – Gumbesdu Kol

Ook niet ver van Murghab is de Gumbesdu vallei, waar we uitegbreid de tijd voor nemen, en ook zullen overnachten.

Dag 34 Gumbesdu Kol - Karakol

En route van Murghab naar Karakol wijk je even van de route af om het schilderachtige Rang Kul te zien. Op de achtergrond van het staalblauwe meer liggen de besneeuwde bergtoppen van de immense Sarikol-bergketen, die de grens met China markeert. Terug op de Pamir Highway zie je klim je naar het hoogste punt van deze route: de Ak-Baital-pas op 4655 meter hoogte. Een niet te lange afdaling brengt je naar het hoogst gelegen meer van Centraal-Azië, het Karakol, dat op 3915 meter hoogte ligt. Het meer dat zout is, biedt geen leven aan vis. Het is ontstaan door een meteorietinslag zo´n tien miljoen jaar geleden. Hoewel vaak omschreven als unheimisch is het een prachtige omgeving.

Dag 35 Karakol – Sary Tash (Kirgizstan)

Vandaag rijd je Tadzjikistan uit. Links voor je, op de grens met Kirgizstan ligt de beroemde Piek Lenin, met zijn hoogte van 7134 meter. De grens zelf ligt op de Kizil Art-pas, op 4280 meter hoogte. Als je hier terugblikt werp je een laatste blik op het Pamirgebergte. Vanavond overnacht je in Sary Tash in een CBT guesthouse. CBT staat voor Community Based Tourism, een groot project in Kirgizstan om de lokale bevolking op een verantwoorde manier bij het toerisme te betrekken.

Dag 36 Sary Tash - Osh

Vandaag rijd je over de grote verbindingsweg van Oezbekistan naar China, en komt uit in de Fergana-vallei. Osh ligt aan het begin daarvan, en is van oorsprong een Oezbeekse stad. Hier is Stalin weer eens bezig geweest. Zoals in de hele regio heeft hij de grenzen overal zó getrokken dat er in iedere republiek, zoals ze toen heetten, altijd een grote etnische minderheid was, die hij tegen de etnische meerderheid kon uitspelen. Kijk naar de kaart van Centraal-Azië, en het wordt duidelijk: de randen van de Oezbeekse Fergana-vallei zijn bij Kirgizstan getrokken, terwijl de toegang tot de Fergana-vallei bij Tadzjikistan hoort. En de regio ten zuiden van Samarkand is etnisch Tadzjieks, maar hoort dus bij Oezbekistan. Dat is nog eens verdeel- en heerspolitiek, en helaas zijn de negatieve gevolgen daarvan nog steeds merkbaar, vooral dus in de Fergana-vallei, waar met name in de omgeving van Uzgen en Jalalabad nog wel eens onrust wil zijn.

Maar dat even terzijde. Osh dus. Inmiddels wonen hier meer Kirgiezen dan Oezbeken, maar alles loopt door elkaar. Als je de lange bazaar van Osh afloopt, met zijn meest vreemde handelswaren, kom je niet alleen allerlei Centraal-Aziatische volken tegen (als vanouds vaak nog herkenbaar een hun hoofddeksels), maar bijvoorbeeld ook heel veel Chinezen. Hier loopt immers de groet handelsweg van Oezbekistan naar China toe, via de Irkestam-pas. Dit is de nieuwe zijderoute, zoals die ook vanuit China weer gepromoot wordt. Waarbij ze wel weer huiverig zijn dat via deze weg ook het Oeigoerse onafhankelijkheidsenken wordt gestimuleerd, wat ook daadwerkelijk gebeurt. De Oeigoeren zijn een Turkstalige minderheid in West-China (Xinjiang), en het Oeigoerse separatisme neemt de laatste jaren toe, maar de onderdrukking ervan evenzeer.

In Osh logeer je weer in een guesthouse.

Dag 37 Osh – Arslanbob

Vandaag trek je verder Kirgizstan in. Eerst maak je nog een stop in het stadje Uzgen, met zijn 12deeeuwse mausolea en 11deeeuwse minaret, alvorens de weg naar Arslanbob te nemen. De weg kronkelt zich naar boven, en eindigt in dit bergdorp, waar vroeger, in Sovjettijden een sanatorium was, een groot vakantiekamp met eenvoudige houten huisjes als accommodatie. Die faciliteiten voldoen niet meer, maar er is een CBT homestay in het dorp, waar je zult overnachten. De omgeving van Arslanbob is nog behoorlijk groen, en bestaat voor een groot deel uit uitgestrekte walnootboomgaarden.

Dag 38 Arslanbob

Om de reis weer even te breken nemen we een dag rust in de lommerrijke valleien van Arslanbob. Hier kan je lekker wandelen, en genieten vande vergezichten en van de oude walnotenboomgaarden.

Dag 39 Arslanbob – Chichkan

Eerst rijd je weer naar beneden, om vervolgens noordwaarts weer de bergen in te rijden. Je komt nu hoger dan gisteren. Nu wordt het landschap kaler en zie je steeds meer graslanden. Op een goed moment ligt er ineens een hemelsblauw meer voor je, eigenlijk een stuwmeer. Aan de oevers daarvan staan soms yurts. Kirgizstan is immers een land van nomaden. Vroeg of laat wordt je uitgenodigd om eens in een yurt een kijkje te nemen. Je geniet van de weidsheid en fraaie kleuren blauw van meer en lucht. Aan de noordzijde van het meer, bij het plaatsje Chichkan logeer je die nacht weer in een guesthouse.

Dag 40 Chichkan – Bishkek

Verder rijdend rond je het meer, om vanaf het stadje Toktogul weer verder omhoog te klimmen, de Ala-Belpas op, die op en hoogte van 3184 meter ligt. Afdalend tot een niveau van 2200 meter ben je aanbeland op de Kirgizische hoogvlaktes. Rond deze tijd van het jaar zal je hier zeker her en der yurts tegenkomen. Wellicht wil de chauffeur even stoppen, om ergens koemis te kopen, gefermenteerde merriemelk, die je als de nationale drank van Kirgizstan kunt beschouwen. Koemis is licht alcoholisch, en je moet het eens geprobeerd hebben.

Vandaag kom je aan op het eindpunt van deze bijzondere reis. Bishkek is de hoofdstad van het land, en een echte sovjetstad. Brede boulevards, en grote monumentale witgekalkte betonnen kolossen. Maar vergis je niet, het is een aangename stad, met wereldlijk vermaak, zoals je dat de afgelopen twee weken hebt moeten missen. Je logeert een goed en redelijk centraal gelegen hotel, dat van alle gemakken is voorzien, wat best fijn is na het al die dagen guesthouses en homestays.

Dag 41 Bishkek

Écht kosmopolitisch is Bishkek natuurlijk niet, maar de aanwezigheid van ambassades en buitenlandse NGO’s zorgen ervoor dat er een redelijke expatcommunity is, en er dus ook goede restaurants en cafés zijn.

Centraal in de stad ligt het grote kale Ala-Too-plein, vroeger het Leninplein. Het grote Leninstandbeeld is in 2003 verplaatst naar de achterkant van het grote Historisch Museum, dat een interessante mix biedt van een sovjet- en postsovjetgeschiedenis. Een ander museum is het stoffige Museum van de Schone Kunsten, en het aan de vroegere naamgever van de stad gewijde Frunze huis-museum. Mikhail Vasilevitch Frunze een van de steunpilaren van de Russische revolutie, en speelde een grote rol in het onderwerpen van Centraal-Azië. Hij nam uiteindelijk de rol van Trotsky over als oorlogscommissaris van de communistische partij. Ook Frunze viel uiteindelijk ten slachtoffer aan Stalin’s paranoia, en stierf, volgens officiële opgave bij een buikoperatie, in 1925. Een jaar later kreeg zijn geboortestad zijn naam, tot in 1991, toen de stad zijn oorspronkelijke naam Bishkek weer aannam.

Dag 42 Bishkek - Amsterdam

Midden in de nacht uit de veren, wat de vlucht terug naar Nederland vertrekt nog voor het licht is geworden.

Vlucht

TK 1952 Amsterdam – Istanbul11.35 – 16.05

TK 1247Istanbul – Teheran20.20 – 01.50

TK 1349Bishkek – Istanbul05.55 – 08.45

TK 1953Istanbul – Amsterdam13.55 – 16.30

Dit vluchtschema is onder voorbehoud, uiterlijk twee weken voor vertrek ontvang je het definitieve schema in je vertrektijdenbrief.

Visum

Voor alle landen van deze reis heb je een visum nodig. Om de visa  voor te bereiden hebben we om te beginnen een kopie van je paspoort nodig. Die ontvangen we graag sámen met je boekingsformulier.

Na boeking ontvang je van ons de benodigde formulieren en uitleg voor alle procedures. Let daarbij ook goed op de gestelde termijnen. Gezien de complexe procedure is het verplicht dit visum via Battuta Reizen te regelen.

De kosten van het visa bedragen momenteel:

Iran:€ 60 + € 20 bemiddelingskosten

Turkmenistan: € 41 + € 25 bemiddelingskosten

Oezbekistan:€ 80 + € 25 bemiddelingskosten

Tadzjikistan:€ 65 + € 25 bemiddelingskosten

Kirgizstan:€ 55 + € 25 bemiddelingskosten

Deze kosten vind je dan ook op je factuur terug.

Je paspoort dient tot minimaal zes maanden na je verblijf in Kirgizstan geldig te zijn. Bovendien mag er geen spoor van een bezoek aan Israël in te bekennen zijn.

Vaccinaties

Voor vaccinaties is het altijd goed om eerst bij je huisarts of bij de lokale GG&GD langs te gaan. Op de website www.lcr.nl vind je een algemeen vaccinatieadvies voor alle landen.

Reisbegeleiding

Deze reis zal worden begeleid door Noyan Sahami, van Iran tot en met Samarkand. Hij is mede-initiatiefnemer van deze reis, kent Iran op zijn duimpje, en was eerder in Centraal-Azië. Het tweede deel van de reis wordt begeleid door een ervaren Centraal-Azie reisbegeleider. Tadzjikistan is ook voor hem een nieuwe ervaring, maar samen met de meereizende lokale gids zal hij dit traject in goede banen weten te leiden. In Kirgizstan is hij weer op bekende grond.

Behalve in Iran en Oezbekistan reist er behalve de reisbegeleider ook een van overheidswege verplichte lokale gids mee.

Vervoer

De grootste deel van de reis wordt uitgevoerd met airco (mini-)bussen. Uitzondering daarop zijn de dagen in Tadzjikistan, wanneer je per Russische jeep reist. Aan het begin van de reis zijn er drie binnenlandse vluchten op genomen in het programma, om geen tijd te verliezen met lange reisdagen over land.

Accommodatie

Gezien de diversiteit van landen zal je ook te maken krijgen met een diversiteit van accommodaties. In Iran zijn het goede middenklasse hotels. In Turkmenistan heb je in Ashgabat een goed hotel. In Oezbekistan ben je altijd gehuisvest in goed verzorgde kleinschalige guesthouses.

In Tadzjikistan wordt alles aanzienlijk eenvoudiger. In Dushanbe en Khorog verblijf je in echte guesthouses, en verder overnacht je in homestays, en een enkele keer in een yurt. In Kirgizstan tot slot overnacht je in hotels of guesthouses. Het tweede deel van de reis is dus een stuk primitiever, maar dat past bij de aard van de landen, en alternatieven zijn er niet.

Als je gewoon op indeling boekt deel je een kamer met een andere reiziger van dezelfde sekse. Als je wilt, kan je boeken voor een eenpersoonskamer. De eenpersoonstoeslag die je daarvoor betaalt is € 750. Eenpersoonskamers zijn mogelijk in Iran, Turkmenistan en Oezbekistan, en de hotels in Kirgizstan.

Geld

In december 2009 ontving je 15.500 IRR (= Iraanse riaal) voor één euro.

In december 2009 ontving je 6.739 TMM (= Turkmeense manat) voor één euro.

In december 2009 ontving je 1.764 UZS (= Oezbeekse som) voor één euro.

In december 2009 ontving je 4,48 TJS (= Tadzjiekse somoni) voor één euro.

In december 2009 ontving je 51 KGS (= Kirgizische sum) voor één euro.

Als zakgeld voor deze reis adviseren wij ongeveer een bedrag van € 600 p.p. We raden je aan dit bedrag in contanten mee te nemen. Iran, Turkmenistan, Oezbekistan, Tadzjikistan en Kirgizstan hebben eigen banksystemen, die niet zijn aangesloten op internationale systemen. Je kunt dus nergens geld pinnen. Je moet dus in ieder geval contant geld wisselen.

Een creditcard kan je wel meenemen. Die kan als back-up handig zijn.

Fooien

In al deze landen is het gebruikelijk fooi te geven. Hotelpersoneel, gidsen en de chauffeurs van de bussen dienen zeker een fooi te krijgen. Als daar behoefte aan is kan de reisbegeleider een centrale fooienpot instellen in overleg met de groep.

Verzekeringen

Uiteraard ben je als deelnemer verplicht er zelf voor te zorgen dat je goed verzekerd op reis gaat. Eventueel kunnen wij voor je een reis- en/of annuleringsverzekering bij onze partner Mondial Assistance afsluiten.

Flexibiliteit

Zoals uit de beschrijving wel blijkt zijn de omstandigheden op sommige plekken soms nog primitief. Toerisme staat daar nog in de kinderschoenen, en de voorzieningen zijn nu eens goed, dan weer eenvoudig en op de lokale markt gericht. Wegen in de bergen kunnen na slecht weer ineens onbegaanbaar zijn. Dat zijn allemaal omstandigheden waar je weinig aan kunt doen, maar die je nopen je reisplannen helemaal om te gooien. Dat vergt enige flexibiliteit van de reiziger. Als je je er op instelt dat dingen soms niet gaan zoals ze gepland waren, of veel meer tijd kosten dan gedacht, maak je het veel gemakkelijker om te genieten van alle bijzondere ervaringen die je op deze reis kunt opdoen.

Vergeet niet dat deze reis écht een pioniersreis is!

Klimaat

Het voor- en najaar zijn de beste periodes van het jaar om naar Centraal-Azië te reizen. De temperaturen in de steden en in de woestijnachtige gebieden zijn dan nog niet zo extreem hoog als in de zomer, en de nachten zijn aangenaam koel. Je moet echter ook niet te vroeg of te laat in het seizoen gaan, omdat het dan in de berggebieden, met name in Tadzjikistan en Kirgizstan nog koud en winters kan zijn. Het zijn berglanden, hetgeen betekent dat het ook buiten de winter soms ineens heel slecht weer kan zijn, zodanig dat de reis daar op aangepast moet worden.

Kleding

Omdat je op deze reis met zowel warm als redelijk koel weer te maken krijgt moet je daar met je kleding rekening mee houden. In deze landen dragen mannen geen korte broeken en dat raden wij ook onze reizigers aan. Iran is bovendien een streng islamitisch land, wat voor vrouwen ook een factor is om rekening me te houden. Het dragen van een hoofddoek en wijdvallende, verhullende kleding is hier bij wet verplicht. We verzoeken de vrouwen bovendien de pasfoto’s voor de visa met hoofddoek te maken. In de andere landen zijn de kledingvoorschriften voor vrouwen losser, maar ook daar is gedekte kledij aanbevolen.

Bagage

Aan boord van het vliegtuig mag je afgezien van je handbagage maximaal 20 kilo inchecken. Wij verzoeken je echter om te proberen je bagage tot maximaal 15 kilo te beperken, en in handzame tassen mee te nemen. Harde koffers zijn erg onhandig. Dit in verband met de beperkte ruimte voor bagage in de (mini)bussen, en bijvoorbeeld de jeeps in Tadzjikistan.

Elektriciteit

In Iran en Centraal-Azië kent men een voltage van 220. Wel raden we je aan een universele adapter mee te nemen, vanwege het feit dat er soms andere stopcontacten zijn. Voor wat betreft je foto en filmapparatuur moet je er rekening mee houden dat je soms een paar dagen geen goed stopcontact tot je beschikking hebt. Zorg dus voor een goede accu, of voldoende (oplaadbare) batterijen.

Telefoon en Internet

In Iran en Centraal-Azië zijn internet cafés schaars, en soms moeilijker te vinden. Maar in de grotere plaatsen vind je ze uiteindelijk altijd.

Als je naar Nederland wilt bellen doe je dat over het algemeen vanuit een hotel. Sommige Nederlandse mobiele telefoonmaatschappijen hebben met deze landen een zogenaamde ‘roaming’-

overeenkomst, wat betekent dat je, ook weer op een beperkt aantal plaatsen met je eigen mobiele telefoon zou kunnen bellen. We raden je aan om bij je eigen provider na te vragen wat de mogelijkheden en kosten zijn. Thuisblijvers kunnen altijd contact zoeken met de reizigers via de mobiele noodtelefoon van Battuta Reizen (06-48959088, alleen in gevallen van nood dus).

Fotografie

Iran en Centraal-Azië zijn zeer fotogeniek, zowel qua natuur, architectuur als mensen. Met dat laatste vragen wij onze deelnemers terughoudend te zijn: als je mensen wilt fotograferen doe dat dan openlijk en vraag ze toestemming. Dit geldt in versterkte mate als je vrouwen wilt fotograferen!

Samenvatting Algemene Reisvoorwaarden Battuta Reizen

Voor de volledige Algemene Reisvoorwaarden van Battuta Reizen klik hier.

Annuleringsvoorwaarden Battuta Reizen

Bij annulering is iedere reiziger de volgende bedragen verschuldigd:

 

Tot 56 dagen voor vertrek:

25% van de reissom met een minimum van € 250,- per persoon

 

Van 56 tot 28 dagen voor vertrek:

50% van de reissom

 

Bij annulering vanaf de 28e dag (inclusief) tot de 14e dag voor vertrek:

75% van de reissom

 

Bij annulering vanaf de 14e dag (inclusief) tot de dag van vertrek of later:

de volledige reissom

Betalingsvoorwaarden Battuta Reizen

Bij boeking dient de reiziger 25% van de reissom aan te betalen, met een minimum van € 250,- per persoon. Het restbedrag moet zes weken voor vertrek bij ons binnen zijn.

 

In specifieke gevallen kan om een hogere aanbetaling gevraagd worden, namelijk wanneer de ticketkosten hoger zijn dan 25% van de reissom. Steeds vaker moeten tickets direct betaald en geprint worden. Het exacte bedrag van de aanbetaling staat altijd op de factuur vermeld.

 

Op alle facturen wordt € 15 administratiekosten in rekening gebracht.

 

Afgeblazen groepsreizen

Wanneer een groepsreis het vereiste aantal minimumdeelnemers niet haalt, wordt uiterlijk vier weken voor vertrek de reis afgeblazen. Battuta Reizen helpt dan met het zoeken van een alternatief, en als dat niet voldoet, of daar geen behoefte aan bestaat, worden per omgaande de reeds betaalde reisgelden op de rekening van de klant teruggestort (m.u.v. de eventueel betaalde annuleringsverzekeringspremie).

 

Prijzen 2010

Een groot deel van de inkoop, de landarrangementen, maar bijvoorbeeld ook de luchthavenbelastingen, wordt in Amerikaanse dollars berekend. Gezien het economisch klimaat is het moeilijk in te schatten hoe deze koers zich in 2010 zal ontwikkelen. Battuta Reizen behoudt zich het recht voor gepubliceerde prijzen aan te passen als koerswijzigingen daar aanleiding toe geven. Dit zal altijd expliciet vermeld worden.

Tot slot

Battuta Reizen doet naar eer en geweten zijn best zijn reizen zo goed mogelijk te organiseren. Veel van de reizen hebben echter een avontuurlijk karakter, of gaan door landen waar toerisme nog in zijn kinderschoenen staat. In weer andere gebieden, zoals in bergen, kan het weer soms roet in het eten gooien. Een enkele keer kan door politieke omstandigheden een bepaald gebied of stad bereikt worden. De reisbegeleider is de aangewezen persoon om optredende problemen in overleg met de groep op te lossen. Gebeurt dit niet naar tevredenheid, dan dient de reiziger dat in eerste instantie aan de reisbegeleider kenbaar te maken. Aan het eind van de reis ontvangen de deelnemers een e-mail, waarin gevraagd zal worden wat men van de reis heeft gevonden. Problemen die niet naar tevredenheid zijn opgelost dienen binnen twee weken na terugkeer schriftelijk bij Battuta Reizen kenbaar gemaakt te worden.

 

Mocht je nog vragen hebben over deze reis, neem dan contact op via info@battuta-reizen.nl.

Iran, Turkmenistan, Oezbekistan, Tadzjikistan & Kirgizstan